Stel je voor: je team begint enthousiast te experimenteren met AI. Promptjes schrijven, documentanalyse, automatiseren van kleine taken. Iedereen ziet kansen. Maar drie maanden later ontstaat er chaos.
De één gebruikt drie verschillende tools. De ander vertrouwt AI blindelings. En iemand anders vraagt zich af of dit allemaal wel mag volgens de nieuwe regels.
Klinkt herkenbaar?
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) moet elke organisatie die AI gebruikt zorgen voor voldoende AI-geletterdheid bij medewerkers.
De AP stelt expliciet dat dit een verplichting is, voortvloeiend uit de AI-verordening en bestaande toezichtskaders.
(bron: Autoriteit Persoonsgegevens, Verder bouwen aan AI-geletterdheid, oktober 2025)
In dit blog legt Paul Vreeker uit waarom veel organisaties wel met AI starten, maar nog niet klaar zijn om het verantwoord en effectief in te zetten en welke stappen je vandaag al kunt nemen om dat te veranderen.
AI groeit sneller dan de kennis in organisaties
De ontwikkelingen rond AI gaan razendsnel, maar het kennisniveau binnen bedrijven blijft achter. In het rapport van de AP staat het letterlijk: organisaties zetten AI wél in, maar hebben geen duidelijke aanpak voor AI-geletterdheid.
Dat zien wij dagelijks bij MKB’s.
Teams gebruiken AI zonder dat iemand echt begrijpt:
- welke risico’s er zijn,
- wie verantwoordelijk is voor het gebruik, de uitkomsten en de risico’s van AI,
- en welke tools überhaupt binnen het beleid vallen.
Dat is alsof je iedereen in een sportauto zet, zonder rijbewijs.
Wat is AI-geletterdheid nou écht?
Het gaat niet om kunnen “prompten”. Het gaat om iets veel fundamentelers:
AI-geletterdheid betekent dat medewerkers begrijpen
- hoe een AI-systeem werkt,
- waar de grenzen liggen,
- wat de risico’s zijn,
- en hoe ze AI veilig, verantwoord en effectief inzetten.
Of je nu developer bent, consultant, manager of supportmedewerker, iedereen heeft een andere rol, dus ook andere kennis nodig. Dat benadrukt de AP heel duidelijk: er is géén one-size-fits-all aanpak.
De 4 stappen die elke organisatie moet zetten
De AP omschrijft een meerjarig actieplan met vier fasen. Maar geen zorgen: wij vertalen het naar iets dat werkt in de praktijk van een MKB.
- Identificeren – Waar gebruik je AI al?
De meeste bedrijven weten niet eens welke AI-systemen er in gebruik zijn.
Ons advies: maak een simpele inventarisatie. Tools, risico’s, gebruikers, doelen.
Voor je begint met AI, moet je precies weten:
“Wat doet het? Voor wie? En waarom?”
- Doel bepalen – Wat moeten je mensen eigenlijk kunnen?
Niet iedereen hoeft AI-expert te worden.
De AP zegt: kijk naar rollen, risico’s en verantwoordelijkheden.
Een supportteam moet leren wanneer ze AI wél of niet mogen gebruiken voor klantcommunicatie. Een IT-afdeling moet snappen hoe AI beslissingen neemt.
Management moet risico’s kunnen beoordelen.
Zonder duidelijke doelen blijft AI een speeltuin.
- Uitvoeren – Trainen, inzicht geven, kaders maken
Dit is de stap die vaak overslagen wordt.
Een AI-tool uitrollen zonder training is als een fiets geven zonder pedalen.
De AP raadt aan om AI-geletterdheid op te nemen in bestaande programma’s zoals security awareness en governance.
Praktisch voorbeeld:
In de praktijk werkt AI-training het best wanneer het geen los traject is, maar onderdeel wordt van hoe mensen al werken.
Door AI-geletterdheid te integreren in bestaande programma’s zoals Modern Workplace-adoptie, ontstaat er duidelijkheid over wat wel en niet kan, wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe AI veilig wordt gebruikt.
- Evalueren – AI is geen project, maar een proces
AI verandert wekelijks.
Daarom moet AI-geletterdheid continu gemonitord worden.
Toch geeft 45% van de organisaties aan dat ze niet monitoren of AI-geletterdheid groeit of niet.
Geen meting = geen richting.
Wat moet je meten?
- Is het beleid duidelijk?
- Gebruiken teams AI veilig?
- Zijn risico’s afgenomen?
- Maakt AI men inderdaad productiever?
Waarom dit zo belangrijk is voor MKB’s
Grote bedrijven hebben AI-specialisten, beleid teams, juristen.
Het MKB heeft… tijd tekort.
Juist daarom moet AI-geletterdheid simpel, praktisch en direct toepasbaar zijn.
Daarnaast komt er nog iets bij:
Als een medewerker een verkeerde AI-output volgt en dat leidt tot schade, dan kan een gebrek aan AI-geletterdheid worden gezien als nalatigheid.
De AP geeft dit letterlijk aan in het document.
AI is niet alleen een kans, maar ook een verantwoordelijkheid.
De organisaties die winnen, zijn die met sterke mensen, niet met duurste AI
Je kunt de beste AI-tools hebben, maar zonder AI-geletterde medewerkers wordt het een risico, geen voordeel.
De bedrijven die vooroplopen zijn bedrijven die:
- klein beginnen,
- verantwoordelijkheid beleggen,
- medewerkers trainen,
- duidelijke kaders creëren,
- en AI integreren in hun dagelijkse processen.
Dat zijn ook precies de bedrijven die hun Modern Workplace veilig, productief en toekomstbestendig houden.
Hoe staat jouw organisatie ervoor?
Werk je al met AI, maar ontbreekt het aan structuur?
Wil je medewerkers trainen?
Of wil je weten hoe AI in je IT-omgeving past?
Laat het ons weten. We denken graag mee, van risico’s tot beleid, van training tot governance.
Laat je je liever eerst nog een tijdje inspireren? Of ben je nog op zoek naar inspiratie en inzichten? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief, check onze whitepapers en rapporten of blijf op de hoogte door onze LinkedIn-pagina te volgen. We delen regelmatig updates en nuttige tips die jouw bedrijf vooruit kunnen helpen.











